Monday, September 23, 2019

කොරහේ කිඹුලන් දැකීම.

මේ ලිපිය කලින් ලිපිය හා සම්බන්ධයි. ඒත් ඔබත් හණමිටි කාරයෙක්ද 2 කියල නම් නොකර කොරහේ කිඹුලන් දැකීම කියලා නම් කරේ පෙර ලිපිය සමග සම්බන්ධ වුනත්, මේ ලිපිය ස්වාධීන අදහසක් හුවා දක්වන නිසා.

හොඳයි එහෙනම් අපි පටන් ගමු.

ඔබ ජීවිතේ කවදාක හරි මුහුද දැකල ඇති කියල විශ්වාස කරනව.

මුහුදේ කෙළවරක් නොපෙනෙන ඈත ඉම දිහා බලාගෙන කොයි තරම් නම් දේවල් කල්පනා කරලා ඇත්ද. මුහුද ජීවිතේ ඇත්තට දැකල නැතත් අඩුම ගානේ රූපවාහිනියෙන් හෝ දැකල ඇති.

මුහුදේ ඉන්න එක එක විදියේ ජීවින් දැකල ඇති.

කැස්බෑව, මෝරා, ඉස්සා, දැල්ලා, ඩොල්ෆින්, බූවල්ලා වගේ සත්තු දැකලා ඇති.

තල්මස්සු හැබැහින් දැකල තියෙයි නම් ඔබ ඉතාමත් වාසනාවන්ත පුද්ගලයෙක්. මොකද අති බහුතරයක් රුපවාහිනියෙන් වත් තල්මහෙක් දැකල නැති නිසා.

දැන් මෙහෙම හිතන්න.

ඔබ ඉන්නේ මුහුදු වෙරළේ.

ඔබගේ අතේ තියෙනවා වතුර බොන වීදුරුවක්.

දැන් ඔබ වීදුරුවට මුහුදෙන් වතුර ටිකක් අරගෙන ඒක හොඳින් නිරීක්ෂණය කරලා බලනවා.

ඔබ නිරීක්ෂණය කරපු දේ අනුව ඔබ අවසානයේ නිගමනයකට එනවා. මොකද නිගමනය?

මුහුදේ කිසිම ජීවියෙක් නෑ.

ඒ නිගමනය 100% සාධාරණ නිගමනයක්. මොකද ඔබ නිරීක්ෂණය කල වීදුරුව තුල තියෙන මුහුදු වතුරේ කිසිම ජීවියෙක් හිටියේ නෑ.

නමුත් අපේ සාමාන්‍ය දැනීමෙන් අපි දන්නවා මුහුද කියන්නේ වෙනමම ලෝකයක්, මේකේ ජීවීන් වර්ග දහස් ගානක් ඉන්නවා කියලා. එහෙනම් අර කලින් කරපු නිගමනය මහා විහිළුවක්.

කතාව එච්චරයි.

අපි ගන්න වතුර වීදුරුව ලොකු වෙන තරමට අපිට නිරීක්ෂණය කරන්න පුළුවන් පරාසය වැඩි වෙනවා. අපි නිරීක්ෂණය කරන පරාසය වැඩි වෙන තරමට අපිට ලැබෙන නිගමන වල නිවරද්‍ය බව වැඩි වෙනවා.

කලින් ලිපියෙන් කතා කරා වගේ අපේ ඉතිහාසය තුල අපේ මුතුන් මිත්තන් ගාව තිබුණු වීදුරු කොච්චර ලොකුද කියනවා නම් ඒවගේ තල්මස්සුත් ඉඳල තියෙනවා. ඉතින් අපේ මුතුන් මිත්තෝ ඒගොල්ලෝ දැකපු දේවල් කට වහරෙන් වගේම ලිඛිතවත් ඊළඟ පරම්පරාවට දුන්නා.

හැබැයි ඊළඟ පරම්පරාව ගාව තිබුණු වීදුරුව කලින් වීදුරුවට වඩා පොඩි එකක්. එකට සමහර විට කලින් පරම්පරාවේ අයට හම්බුනු තරම් ලොකු තල්මස්සු අහු නොවෙන්න ඇති. ඒ නිසා එයාල හිතන්න ඇති අපේ කලින් පරම්පරාව බොරුනේ කියන්නේ මෙච්චර ලොකු නෑ නේ තල්මස්සු කියලා.

ඔහොම ඔහොම පරම්පරාවේන් පරම්පරාවට එද්දී අතේ තියෙන වීදුරුව එන්න එන්න පොඩි වෙලා එක දවසක එක පරම්පරාවක වීදුරුව කොච්චර පොඩිද කියනව නම් ඒකට තල්මහෙක් තියා ඩොල්ෆින් කෙනෙක් වත් අහු නොවෙන තරම් පොඩියි.

දැන් ඒ පරම්පරාව කියයි "අපේ කලින් අය කිව්වට තල්මස්සු කියලා ජාතියක් ඉන්නවා කියලා කෝ එහෙනම් මේ වීදුරුවට තල්මහෙක් අහු වෙන්න එපයි. මහා බොරුනේ. මිත්‍යා මත අපිත් නිකන් විශ්වාස කරනවා" කියලා.

ඒත් ඇත්තටම එයාල දන්නේ නෑ එයාලට තල්මහෙක් අහු වෙන්න තරම් ලොකු වීදුරුවක් නෑ කියල. එහෙනම් වැරැද්ද එයාලගේ මිසක් කලින් හිටපු මුතුන් මිත්තොන්ගේ නෙමෙයි.



අපේ කාලයේ අපි පාවිච්චි කරන්නේ සාමාන්‍ය වතුර බොන ප්‍රමාණයේ වීදුරුවක්.

 මේ වීදුරුව එන්න එන්න පොඩි වෙනවා. ඒ නිසා අපි මහා සාගරයේ දකින්න පුළුවන් ගොඩක් දේවල් දකින්නේ නෑ. මොකද අපේ දැක්ම බොහොම පටු නිසා.

මේ පටු දැක්ම සහ බුද්ධිය එන්න එන්නම තවත් පටු වෙනවා මිසක් පුළුල් වෙන්නේ නෑ.

නමුත් තාමත් අපි අතරේ ඉන්නවා ටිකක් ලොකු වීදුරුවක් හදාගෙන එකෙන් නිරීක්ෂණය කරලා දේවල් හොයාගන්න අය. නමුත් ඒ අය කියන දේවල් පිළිගන්නේ නෑ අනිත් අය. මොකද ඒ අය හිතන්නේ ඔහු හෝ ඇය පාවිච්චි කරන්නෙත් පුංචි වීදුරුවක් කියලා. මට පෙන්නේ නැති දේ කොහොමද එයාට පෙන්නේ?

පුංචි වීදුරු පාවිච්චි කරන අයට පෙන්නේ නෑ ලොකු වීදුරු පාවිච්චි කරන අයට පෙනෙන දේවල්.

ඉතින් පොඩි වතුර වීදුරුවක් තියාගෙන තල්මස්සු නෑ කියන්න එපා.

ඔබත් හණමිටි කාරයෙක්ද?

මීට කලින් හින්දු දර්ශනයේ යුග ගැන කතා කරද්දී යුග හතරක් ගැන සහ මිනිසුන්ගේ හොඳ සහ ප්‍රඥාව එන්න එන්න අඩු වෙනවා කියලා කතා කරා. ඒ ගැන කියෙව්වේ නැත්නම් යුග හතර සහ කලි යුගය ගැන විස්තරය කියවලම ආවොත් මේ ලිපියේ කියන දේ හොඳින්ම තේරෙයි.

අපි පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට උරුම කරගෙන් එන දේවල් වගේම අපි වර්තමානයට නොගැලපෙනවා කියල ඇත ඇරලා දාන ගොඩක් දේවල් තියෙනවා.

පරම්පරා ගට්ඨනය කියන්නේ අපි හොඳට දන්නා කියන සුලබ දෙයක්. අපි බලමු ඇයි මේ පරම්පරා ගට්ඨනය ඇති වෙන්නේ කියල.

මේක හොඳින් තේරුම් ගන්න අපි පරම්පරා 3ක් සැලකිල්ලට ගමු.

60 ගණන් වල ඉපදුනු පරම්පරාව (1 පරම්පරා), 80 ගණන් වල ඉපදුනු (2 පරම්පරාව) සහ 2000 ගණන් වල ඉපදුනු පරම්පරාව (3 පරම්පරාව).

පළමු පරම්පරාව දැකපු ලොකුම දේ රේඩියෝවයි. රුපවාහිනිය කියන්නෙත් ඒ වෙද්දී තිබුනේ නැති දෙයක්. ඉතින් මේ පරම්පරාවේ අයට තමන්ගේ දවසේ වැඩ කටයුතු වලට අමතරව කරන්න තිබුන එකම දේ රේඩියෝවට කන් දීම විතරයි.

නමුත් මේ පරම්පරාවේ අයට හොඳ දැනුමක් තිබුනා ඔවුන්ට කලින් පරම්පරාවෙන් ලැබුණු. මොවුන් ඒවා අන්ධ විශ්වාසයෙන් හෝ හොඳින් තේරුම් ගෙන එලෙසම පිළිපැද්දා සහ ඊළඟ පරම්පරාවට ලබා දුන්නා. මොවුන් ට අලුතින් යමක් ලැබුනා නම් ලැබුනේ රේඩියෝවෙන් පමණයි. නමුත් රේඩියෝව රාජ්‍ය මාධ්‍ය වුනු නිසා ඒ තුල සංයමයක් සහ ප්‍රබුද්ධ බවක් තිබුනා. භාෂාව සිංහල පමණක් වුනා. ගීත අර්ථවත් සහ කනට මිහිරි ගීත වුනා. සමාජයේ යහ පැවැත්මට උදව් වුනු වැඩසටහන් විකාශය වුනා. මේ පරම්පරාව ලෝකයට එතරම් විවෘත නොවුනත්, ඔවුන්ට හොඳ අවබෝධයක් තිබුනා තමන් අවට ලෝකය ගැන. මිනිස්සු එකිනෙකා එක්ක හොඳින් ගනුදෙනු කරා. ඔවුන් එකිනෙකා වගේම සමාජය ලෝකය හොඳින් තේරුම් ගත්තා. මොකද ඔවුන්ට ලැබුණු හැමදේම කලින් පරම්පරාවෙන් ලැබුණු දේවල්. ඒවා ඉදිරියට ගෙන යාම හැර වෙනත් කරන්න යමක් තිබුනේ නෑ. රේඩියෝවෙන් විකාශය වුනු සියලුම වැඩසටහන් තුලිනුත් අනුබල ලැබුනේ සම්ප්‍රධාය රැකීමට පමණයි.

දෙවැනි පරම්පරාව වෙන 80 ගණන් වල ඉපදුනු පරම්පරාව ඉපදුනු දවසේ ඉඳන් බැලුවේ රුපවාහිනිය. ලෝකයේ සිදු වෙන දේවල්, ලකාවේ අනිත් පැත්තේ  වෙන දේ මොහොතකට පස්සේ බලන්න පුළුවන් පිරිසක්.

මේ පරම්පාවට තමන්ගේ පෙර පරම්පරාවෙන් ලැබුණු දැනුම සහ සියල්ල ගබඩා කරගන්න තිබුණු ඉඩ මොවුන් දෙකට බෙදලා භාගයක පෙර දැනුමත්, අනෙක් භාගයේ අලුතින් තමන් රුපවාහිනිය සහ රේඩියෝව හරහා ලබන දැනුමත් ගබඩා කිරීමට පටන් ගත්තා.

මෙතැනදී ඔවුන්ට සිද්ද වුනා පෙර පරම්පරාවෙන් ලැබෙන දෙයින් 50% අයින් කරන්න. ඉතින් ඔවුන් තෝරනවා තියාගන්න ඕන දේවල් සහ අයින් කරන්න ඕනේ දේවල්.

මෙතැනදී ටීවී සහ රේඩියෝ නුත් යම් කිසි භාහිර බලපෑමක් කරනවා. උදාහරණයක් විදියට කෙනෙක්ට පෙර පරම්පරාවෙන් ලැබෙනවා කොස් දෙල් කන්න වැඩියෙන් නීරෝගී සහ ශක්ති සම්පන්න ජීවිතයක් ගත කරන්න පුළුවන් කියලා. නමුත් රුපවාහිනිය සහ රේඩියෝව තුලින් පාන් සහ බත් වලට ලොකු ප්‍රචාරයක් ලැබෙනවා. දැන් මේ පුද්ගලයා තමන්ගේ පෙර පරම්පරාවෙන් ලැබුණු දැනුම අයින් කරලා අලුත් දැනුම එතනට පුරවා ගන්නවා. මොකද ඒ දැනුම් දෙකටම එකම තැන තියාගන්න තරම් ඉඩක් නැති නිසා.

මෙන්න මෙහෙම අලුතින් ලැබෙන භාහිර දැනුම නිසා කලින් පරම්පරාවෙන් ලැබුන සම්ප්‍රධායික දේ අයින් කරන්න මේ 2 පරම්පරාව පුරුදු වුනා.

මේකට නමකුත් දැම්මා "හණමිටි අදහස්" කියලා.

තමන්ට අයින් කරන්න ඕනේ දෙයක් තිබුනොත් එකට කිව්වේ හණමිටි අදහසක් කියලා.

නමුත් එයින් සිදු වුනු හානිය එතරම්ම දරුණු වුනේ නෑ. මොකද මේ කාලයේදීත් භාහිර බලපෑම් ඇති කරපු මාධ්‍ය වුනු රුපවාහිනිය සහ රේඩියෝව තවමත් හරවත් සහ ගුණාත්මක බැවින් යුක්ත නිසා. නමුත් හැර සුන් ගුණාත්මක බැවින් තොර දේවල් ද නොතිබුනා නොවේ. නමුත් ඉතාමත් සුළු වශයෙන්.

3 පරම්පරාව වන 2000 වර්ෂයෙන් පසු පරම්පරාව ඉපදුනෙම අන්තර්ජාලය ට සම්බන්ධ වෙමින්.

මෙතැනදී අන්තර්ජාලය හොඳයි ද නරකයි ද කියන දේ නෙමෙයි අදහස් කරන්නේ. ඒක පුද්ගලයා මත තීරණය වෙන දෙයක්.

මේ පරම්පරාව ඉපදුනු ලෝකය පාලනය කරේම රුපවාහිනිය, ගුවන් විදුලිය සහ අන්තර්ජාලය.

මේක ටිකක් තේරුම් ගත යුතු කාරණයක්.

මේ කාලය වෙද්දී සියලුම රුපවාහිනී සහ රේඩියෝ ආයතන පුද්ගලික අංශය විසින් ආක්‍රමණය කරලා ඉවරයි.

පුද්ගලික අංශයට අවශ්‍ය වුනේ ලාභය. ලාභය ලබන්න ඔවුන් තමන්ගේ බාල පරම්පරාවට ඕනෙම කුණු ගොඩක් විකුනන්න පසුබට වුනේ නෑ.

පුද්ගලික අංශය බලය පතුරපු රුපවාහිනී නාලිකා රටේ ප්‍රධානම නාලිකා වුනා. මිනිස්සු ඒ නාලිකා දවසේ වැඩි වෙලාවක් නරඹන්න පුරුදු වුනා. මේ නාලිකා හරහා ලෝකයේ අපිට ගැලපෙන වගේම නොගැලපෙන දේවල් වැඩි වැඩියෙන් පෙන්නන්න පටන් ගත්ත.

කුතුහලය කියන්නේ මිනිසුන්ගේ ජානමය ගතියක් නිසා තමන්ට අලුත් මේ දේවල් වලට මිනිස්සු උනන්දු වුනා. ඒ වැඩසටහන් වලට තිබුණු ඉල්ලුම නිසා මේ නාලිකා වැඩි වැඩියෙන් මිනිස්සුන්ට ඒ වගේ වැඩසටහනම ලබලා දුන්නා. මෙතැනදී ඒ තුලින් රටේ මිනිස්සුට මිනිසුන්ගේ ආකල්ප වලට සමාජයේ සිදු වෙන වෙනස් කම් ගැන මේ නාලිකා හිතන්න ගියේ නෑ. හිතුව එකම දෙය ලාබය විතරයි. මේ නිසා කුණු රසයට වැඩි වැඩියෙන් ඉඩක් වගේම ඉල්ලුමකුත් ලැබුනා.

රේඩියෝව තුලත් දකින්න ලැබුනේ මේ දේම තමයි. භාෂාව මරන්න පටන්  ගත්තේ රේඩියෝව තුලින්. එය රුපවාහිනිය තුලින් සමාජ ගත කරා. ගීත අර්ථ සුන්, නිකන්ම නිකන් වචන ගොඩකට සංගීතය යොදපු විනාඩි 3ක් වුනා.

රුපවාහිනිය සහ රේඩියෝවෙන් මෙය සිද්ද වෙද්දී අන්තර්ජාලය බොහොම සුලබ දෙයක් වුනා.

දැන් අර කලින් පරම්පරාවෙන් ලැබෙන දෙයින් භාගයක් අයින් කරන ලක්ෂණය මේ 3 වෙනි පරම්පරවෙනුත් එහෙමම කරා. නමුත් වෙනසක් තිබුනා.

2 පරම්පරාව ඔවුන්ගේ කලින් පරම්පරාවෙන් ලැබුණු දෙයින් භාගයක් පමණයි ඉදිරියට අරන් ආවේ. ඔවුන් ඒ භාගය 3 වෙනි පරම්පරාවට දුන්නා. නමුත් ඔවුන් ඒකෙන්  ගත්තෙත් භාගයයි.

දැන් ඇත්තටම 1 පරම්පරාව දැනන්  හිටිය දෙයින් 3 වෙනි පරම්පරාව දන්නේ කාලක් විතරයි. ඔවුන්ගේ ඉතිරි තුන් කාලම පිරිලා තියෙන්නේ ඔවුන් විසින් සොයාගන්න දැනුමෙන්.

නමුත් මේ දැනුම ඇත්තටම වටිනා දැනුමද කියන එක ප්‍රශ්නාර්ථයක්.

අද මිනිස්සු හිතන හැටි තීරණය කරන්නේ රුපවාහිනී නාලිකා විසින්. මිනිස්සු කන්න බොන්න ඕනෑ විදිය වගේම අඳින්න පළඳින්න ඕනෑ විදිය තීරණය කරන්නේ අන්තර්ජාලය සහ සමාජ මාධ්‍ය.

හිතන්න. භාහිර බලපෑම් නැති කාලකය අපිට ලැබුණු දැනුම අපි අද වෙද්දී දන්නේ එයින් බොහොම ටිකයි. අපි නැති කරගත් ප්‍රමාණය බොහොම වැඩියි.

අද අපි ඔලු පුරවාගෙන ඉන්නේ කිසිදු ඵලක් නැති කිසිදු හරයක් නැති හිස් දේවල් වලින්.

එහෙනම්, ඔබ හණමිටි අදහස් දරණ කෙනෙක් නම්, ඔබ අර්ථවත් දැනුමෙන් පිරුණු පුද්ගලයෙක් බව ට සැකයක් නෑ.

නමුත් ඔබ කාලයත් සමග අලුත් වෙන කෙනෙක් නම් ඔබ පිරී ඇත්තේ අර්ථ සුන් හිස් දේවල් වලින්.

මේ දෙකම සමබරව ගෙනියන්න පුළුවන් නම්, ඔබ බුද්ධිමත් පුද්ගලයෙක්. මොකද අන්තර්ජාලය රුපවාහිනිය රේඩියෝව කියන්නේ නරක දේවල් නෙමෙයි. ඔබ ගන්න දේ නරක නම් එය ඔබේ වරදක් මිස අන්තර්ජාලයේ වත් අනෙකුත් මාධ්‍යන්ගේ වරදක් වත් නොවේ.

ඔබ ගන්නේ නිවැරිදි අවශ්‍ය දේ පමණක් නම් ඔබ බුද්ධිමත් පුද්ගලයෙකු බවට කිසිදු සැකයක් නෑ.

Saturday, September 21, 2019

නිශ්චල ලංකා බෝනස්

නිශ්චල ලංකා ලිපි මාලාවේ ලියවුනේ නැති නමුත් ඉතාමත් වැදගත් තවත් කාරණයක් මේ ලිපියෙන් කියන්න බලාපොරොත්තු වෙනවා.

ඒකට අපි ටිකක් අපේ අවුරුදු 2500 ප්‍රෞඩ ඉතිහාසය පොඩ්ඩක් කබල් ගාන්න වෙනවා.

ඔව් බටහිර ජාතිකයෝ ගස් උඩ ඉද්දි සත්තු මරාගෙන අමුවෙන් කද්දී පෙරදිග ජාතිකයෝ තට්ටු ගෙවල් වල හිටියේ, වැසිකිලි පවා ගලෙන් නෙලලා තිබුනේ. මහා විශ්මිත නිර්මාණ කරේ.

ඒත් දැන් බලද්දී මෙහෙම දෙයක් තේරෙන්නේ නැද්ද? අපි දැන් ප්‍රාථමික ජාතීන් වෙලා බටහිර දියුණු ජාතීන් වෙලා. ඒ කොහොමද එහෙම වුනේ?

මේකට හේතුව යටත් විජිත යුගයෙන් පටන් අරගෙන ගෝලීයකරණය දක්වා විහිදෙනවා. අපි සරලව එකින් එක හේතු පැහැදිලි කරගමු.

මීට අවුරුදු 2500කට කලින් ලිඛිත ඉතිහාසයක් තියෙන අපේ ජාතිය බෞද්ධාගම සහ සිංහල සංස්කෘතිය කියන දෙක මතයි යැපුණේ.

අපි අපේ පාලනය ගෙනගියේ බුදු දහම අනුව. ඉන්දියාව නම් හින්දු දහම අනුව. මේ දර්ශන දෙකම එකම තාත්තගේ දරුවෝ දෙන්නෙක් කියල අපි මීට කලින් හින්දු දර්ශනය ගැන ලිපි මාලාවේ කතා කරා.

අපි අපේ රට ගැන කතා කරමුකෝ. ශ්‍රී ලංකාව කියන දූපත තමන්ගේ පාඩුවේ බුද්ධ දර්ශනය අනුව පැවතුනු රටක්. පාලකයෝ වැඩ කරේ රටේ ජනතාව ගේ ජන ජීවිතය දියුණුවට විතරක් නෙමෙයි ආධ්‍යාත්මික දියුණුවටත් පාලකයෝ වැඩ කරා.

පන්සිල් පද පහෙන් එකක්වත් කඩන්නේ නැතුව ජන ජීවිතය දියුණු කරගන්න පුළුවන් තැනට රටේ සැකැස්ම තිබුන. මොකද මේ රටේ හැම මනුස්සයම මේ ආත්මෙන් පස්සේ අයෙත් මේ රටේම ඉපදෙන්න පෙරුම් පිරුවා. මේ රටේ හැම මනුස්සයම දනන් හිටියා මේ ආත්මේ කරන හොඳ නරක අනුව ඊලග ආත්මේ තීරණය වෙන බව.

මේ රටේ මිනිස්සු තමන්ගේ මඩිය තර වෙනවා නම් අනිත් මිනිස්සුන්ට කෙල වුනත් කමක් නෑ කියල වැඩ කරේ නෑ. මට සල්ලි හම්බෙනවා නම් මම අනිත් උන්ට වස කවනවා කියල හිතල වැඩ කරේ නෑ. වැව්වේ උපරිම හොඳ දේ. තමන්ට කන්න හොඳ දේම තමයි අනිත් අයටත් දෙන්න වැව්වේ.

මේකට නම් ගොඩක් අය විවේචනය කරයි. හැබැයි මේක නොකියම බෑ.

අපේ රටේ කුල ක්‍රමය හැමෝම විවේචනය කරත් ඒ කුල ක්‍රමය මේ සමාජ ක්‍රමයේ තිබුණු එක අංගයක්. අපිට එක වෙනම අරං විවේචනය කරන්න පුළුවන්. ඇත්තටම කුල ක්‍රමය වෙනම ගත්තම ඒක කිසිම සාධාරණ නැති දෙයක් තමයි. ඒත් සමාජ ක්‍රමය එක්ක පොදුවේ බැලුවම ඒක යම් හේතුවක් මත තිබුණු දෙයක්.

එක ටිකක් අපි විවෘත මනසකින් තේරුම් ගමු පාට කන්නාඩි නොදා.

ඒ කාලයේ කුලය අනුව තමන් ඉපදෙද්දීම තමන්ගේ අනාගතය තීරණය වෙලා ඉවරයි. තමන් ගොවියෙක්ද, කුඹල් කරුවෙක්ද, රන් කරුවෙක්ද, රජෙක්ද, වෙළෙන්දෙක් ද කියලා.

දැන් රජ පවුලේ ඉපදෙන කෙනාට තියෙන්නේ රජෙක්ට අවශ්‍ය දේ ඉගෙන ගෙන නිසි කාලය ආවම තමන්ට අයිති වැඩේ කරන්න. මැටි කරුවෙක්ට ඉගෙන ගන්න තියෙන්නේ මැටි වැඩ කරන්නේ කොහොමද කියල වගේම ගොවියෙක්ගේ දරුවෝ ඉගෙන ගන්න ඕනේ ගොවි තැන කරන හැටි.

දැන් කිසිම තරඟයක් නෑ. මැටි කරුවා තමන්ගේ වැඩේ කරනවා, ගොවියා තමන්ගේ වැඩේ කරනවා රජා තමන්ගේ වැඩේ කරනවා. කවුරුවත් කාවවත් අභිබවා යන්න කිසිම හේතුවක් නෑ.

හැබැයි මේක සමාජ ක්‍රමයේ එක අංගයක් විතරයි කියලා අමතක කරන්න එපා. පන්සිල් පද පහම රැකපු සමාජයක, අනුන්ට වල කපන්න උත්සහ නොකරපු සමාජයක, තමන්ගේ වැඩේ කරගෙන පාඩුවේ ඉඳපු සමාජයක මේක තවත් එක අංගයක් විතරයි. වර්තමානය එක්ක ගලපන්න කිසිම හැකියාවක් නෑ.

දැන් අපි බලමු මේක තුලින් ලැබුණු හොඳ මොකක්ද කියලා. කලින් කිව්වා වගේ මැටි කරුවා ගොවියෙක් වෙන්න වත් ගොවියා රජෙක් වෙන්නවත් උත්සහ කරේ නෑ. හැම රස්සාවම එකම තත්වයේ තිබුනේ. මොකද ඒක උපන් රැකියාව නිසා. කුලය අනුව මිනිස්සු උස් පහත කිරීම ආරම්භ වුනේ නායක්කාර රජවරු අපේ රටේ රජ වුනාට පස්සේ. මොකද භාරතයේ ඒ වෙද්දී කුල ක්‍රමය දරුනුවටම සමාජ මට්ටම් විදියට බෙදිලා තිබුණු නිසා.

අපි මේ කතා කරන්නේ කුල ක්‍රමය නායක්කාර රජවරු රජ වෙන්න කලින් වෙනකන්.

ගොවියා ගේ පුතා පොඩි කාලේ ඉඳන් තාත්තාගෙන් ඉගෙන ගත්ත ගොවිතැන් කරන්න. ඒකට ඉස්කෝලේ ගියේ නෑ. විභාග ලිව්වේ නෑ. දුව හොඳ බිරිඳක් වෙන්න ඉගෙන ගත්ත අම්මගෙන්.
රන් කරුවාගේ පුතා තාත්තාගෙන් ඉගෙන ගත්ත රන් වැඩ කරන හැටි. දුව හොඳ ගෘහනියක් වෙන හැටි.

රජාගේ පුතා රජෙක් වෙන හැටි. එකට අවශ්‍ය ශිල්ප ඉගෙන ගත්ත. රජ දුව බැන්දේ තවත් රජ කුමරෙක්. ඒ නිසා රජ දුව ඉගෙන ගත්ත රැජිනක් වෙන හැටි.

දැන් මොකක්ද මේකෙයි අපේ කතාවෙයි සම්බන්ධය?

මේකයි සම්බන්ධය. යටත් විජිතයත් එක්ක අපි මිශ්‍ර සංස්කෘතියක් හිමි ජාතියක් වුනා.

ඉංග්‍රීසින් ඇවිත් කුල ක්‍රමයට පිටින් අධ්‍යාපනය හඳුන්වල දීල හැමෝටම පොදු රැකියා කරන්න අවස්තාව හදල දුන්න. මොන රැකියාද? රන් කරුවෙක් වෙන්නද? ගොවියෙක් වෙන්නද? රජෙක් වෙන්නද?

නෑ

රජයේ තනතුරු.

මේවා අපේ රටේ මිනිස්සු අහලවත් තිබුණු රැකියා නෙමෙයි. අලුතෙන් ඉංග්‍රීසින් ගේ සංස්කෘතිය සහ පාලනය එක්ක හැදුනු රැකියා.

දැන් මේවා අපේ රටේ නොතිබුණු දේවල් නිසා මේකට හැමෝටම අවස්තාව තිබුන අධ්‍යාපනය තුලින් සුදුසුකම් ලබන්න.

දැන් මොකක්ද වුනේ.

ගොවියටත් ඕනේ වුනා රජයේ තනතුරකට යන්න. රන් කරුවාගේ පුතාටත් ඕනේ වුනා. හැමෝටම ඕනේ වුනා. ඔන්න තරඟය ඇති වුනා.

දැන් පටන් ගත්ත අපේ සංස්කෘතියේ නොතිබුණු අනිත් එකාව කපාගෙන තමන්ගේ වැඩේ කරගන්න පුරුද්ද.

මොකද තනතුරු ප්‍රමාණය අඩුයි. සුදුසුකම් ලබපු ප්‍රමාණය වැඩියි. තනතුරට තේරෙන්න නම් තරඟය වැඩියි.

ඉංග්‍රීසින් එක්ක අවා වයින් බොන සංස්කෘතිය. අපේ මිනිස්සු කවදාවත් නොදැක තිබුණු දෙයක් ඉංග්‍රීසින් අපේ මිනිස්සුන්ට පුරුදු කරලා එකෙන් වාසිය ගත්ත. අපේ මිනිස්සු මේ වයින් එකට ගිජු වෙලා රටක්ම පාවල දෙන තැනට පත් වුනා.

ඉංග්‍රීසින් රට අල්ල ගන්න ඕනේ නිසා පහල කුල කියල මේ වෙද්දී හංවඩු ගැහුණු (ඒ වෙද්දී පාලනයේ ඉඳපු නායක්කාර වරු නිසාම) කුල වල මිනිස්සුන්ට ඉහල තනතුරු දුන්න. මේකට ඉහල කියන කුල වල මිනිස්සු කුලප්පු වුනා. දැන් පටන් ගත්ත තනතුරු වලට මරාගන්න.

අපේ ජාතියට පුරුදු වුනා පන්සිල් පද කඩන පුරුද්ද.

බොරු කිව්වා, මත් පැන් බිව්වා, ලංසි ගැහැණු දීලා අපේ මිනිස්සුන්ට ඉංග්‍රීසි උන්ගේ වැඩ ටික කරගත්තා.

මේ ඔක්කොම අපේ සංස්කෘතියේ නොතිබුණු පිටින් ආපු වෙනස්ම සංස්කෘතියක් නිසා අපේ සිංහල සංස්කෘතියට මිශ්‍ර වුනු කරුණු.

නමුත් මේ අතීත කරුණු.

අපි බලමු වර්තමානයේ මේක කොහොමද බලපාන්නේ කියලා.

ගෝලීයකරණය එක්ක අපි වැඩි වැඩියෙන් ලෝකය එක්ක සම්බන්ධ වුනා. ලෝකයේ දේවල් අපිත් දැනගත්ත. අපි ඒ හැමදේම උකහාගත්තා.

අන්න එතනයි ප්‍රශ්නය.

අපේ සංස්කෘතියට සම්පූර්ණ කාසියේ අනිත් පැත්ත වගේ සංස්කෘතියක් බටහිර පවතින්නේ. අපේ කිසිම දෙයක් එහාට ගැලපෙන්නේ නෑ වගේම එහෙ කිසිම දෙයක් අපිට ගැලපෙන්නේ නෑ. ඒක හොඳ දේවල් වුනත් නරක දේවල් වුනත් එකයි.

කෙනෙක්ට කියන්න පුළුවන් එහෙ හොඳ දේවල් විතරක් ගත්ත නම් හරි නේද කියල. නෑ. හොඳ දේවල් වුනත් අපේ සංස්කෘතියට ගැලපෙන්නේ නැතුව කොටු කොටු තියෙන තැනකට රවුමක් දැම්ම වගේ වෙනවා.

උදාහරණයක් විදියට අපේ රටේ සම්පූර්ණම පරිපාලන ක්‍රමය ඉංග්‍රීසින් විසින් වෙනස් කරනවා. ඒක කරන්නේ රටේ තිබුණු පරිපාලන ක්‍රමය පහතට ඇදලා දාන්නත්, ඔවුන් පත් කරන තනතුරු ඉහල තත්ත්වය ඔසවල ඔවුන්ගේ වැඩ කරගන්නත්.

මේකෙන් නිලමේ තනතුර නාමික වෙනවා, මුලාදෑනි, ගම් සභා, රටේ රාල, හාමුදුරුවෝ වගේ චරිත නිකන් නාමික චරිත බවට පත් වෙනවා.

ඒ වෙනුවට හදනවා ග්‍රාම සේවක, දිසාපති, නඩුකාර, උසාවි වගේ තනතුරු සහ ආයතන.

එකම කාර්යය සිදු කරන වුනත් අපේ තිබුණු සහ ඉංග්‍රීසි පත් කර කියල දෙකට බෙදෙනවා. ඉංග්‍රීසි වැඩි තැන දෙන්නේ ඔවුන් පත් කරපු තනතුරු සහ ආයතන වලට. නිකන්ම අපේ රටේ තිබුණු පැවතුනු තනතුරු නැති වෙලා යනවා.

දැන් අපේ සංස්කෘතියේ දේවල් නැති වෙලා ඔවුන්ගේ සංස්කෘතියේ දේවල් පවතිනවා.

මේක කෙනෙක්ට කියන්න පුළුවන් හොඳයි පිළිවෙලට නීතියට වැඩ කරන නිසා හොඳයි කියලා. ඔව් හොඳයි. ඒත් මේක විතරක් තනි කරලා ගත්තම විතරයි හොඳ.

අපේ සිහල සංකෘතියේ මිශ්‍ර වුනු කොටසක් විදියට ගත්තම මේකෙන් වෙන්නේ නරකක්. මොකද මේක අපේ අනිත් දේවල් එක්ක පෑහුණේ නෑ. එතනින් හට ගත්තේ ප්‍රශ්න.

අද වෙනකන් හැම මිශ්‍ර සංස්කෘතියක් තුලම තියෙන්නේ ප්‍රශ්න මිසක් උත්තර නෙමෙයි.

අපේ රටට මේ තත්ත්වය ඇති වෙන්න තවත් හේතුවක් අපි අපේ අපිට ආවේණික සංස්කෘතිය තුලට අපිට වැඩ සම්පූර්නෙන්ම වෙනස් සංස්කෘතීන් ගෙන් එක එක දේවල් අර ගන්න එක.

වර්තමානයේ උදාහරණයකින්ම අවසන් කරන්නම්.

බටහිර රටවල කොටට දුහුල් ඇඳුම් අඳින්නේ ඇඟ විවෘත වෙන ඇඳුම් අඳින්නේ ඇඟ පෙන්නන්න නෙමෙයි. ඒ රටවල දේශගුණය නිසා. සීතල කාලයට ඉන්න බැරි තරම් සීතලයි. රස්නේ කාලයට ඉන්න බැරි තරම් රස්නෙයි.

ඒ නිසා සීතල කාලයට පුළුවන් තරම් ඇඟ උණුසුම් වෙන්න ඇඟ වැහෙන්න අඳිනවා වගේම උණුසුම් කාලෙට පුළුවන් තරම් අඩුවෙන් දුහුල් ඇඳුම් අඳිනවා රස්නේ නිසා.

අපේ රටේ හැමදාම එකම දේශගුණය. සීතල වුනත් රස්නේ වුනත් අපිට ඉන්න බැරි වෙන තරමට වැඩි වෙන්නේ නෑ. හැබැයි අපි අනුකරණය නිසා ඒ විදියට අඳිනවා. එකට විලාසිතා කියල නමකුත් දාගන්නවා.
අපේ සංස්කෘතියේ නැති පිටින් ආපු දෙයක් හැබැයි අපේ සංස්කෘතියට කොහෙත්ම ගැලපෙන්නේ නැති.

මේකට ගොඩක් දෙන ගොඩක් දේවල් කියයි. ඒත් හිතින් අහල බලන්න ඇත්ත එක නෙමෙයිද කියල.

නමුත් දැන් මේවා සාමාන්‍ය දේවල් වෙලා ඉවරයි.

බටහිර රටවල අවුරුදු 16න් පස්සේ ගැහැණු ළමයෙක් කන්‍යාවියක් නම් ඒක ඒ ළමය හාස්‍යට ලක් කරන්න හේතුවක්. ඒ ළමය එක්ක අනිත් ගැහැණු ළමයි කතා නොකර තැනටම දරුණු වෙන්න පුළුවන් හේතුවක්.

අපේ සංස්කෘතියේ කසාදයට කලින් එහෙම වුනොත් අන්න ඒ ගෑණු ළමය එක්ක අනිත් අය කතා කරන්නේ නැති වෙන්න හේතුවක්.

මේ අපේ සංස්කෘතීන් දෙකේ වෙනසට එක උදාහරණයි.

ඒත් බය වෙන්න එපා. ළඟදීම අපේ රටෙත් අවුරුදු 16න් පස්සෙත් කන්‍යාවියක් නම් ඒ ගැහැණු ළමය අමුතු සතෙක් විදියට දකින කාලය වැඩි ඈතක නෙමෙයි. ඔබත් මමත් මැරෙන්න කලින් ඒ දවස උදා වෙනවා. ඔබේ දුවට එසේ නොවේ වායි ප්‍රාර්ථනා කිරීම හැර වෙනත් යමක් ඉතුරු වී නොමැත.

Friday, September 20, 2019

දැනුම, බුද්ධිය, සහ ප්‍රඥාව

දැන් දැන් හැමෝම වගේ පිලිගන්නවා දැනුම කියන්නේ එකක් බුද්ධිය කියන්නේ එකක් කියල. ඇත්තටම ඒක එහෙමද?

ඔව්. දැනුම කියන්නේ එකක්. බුද්ධිය කියන්නේ තවත් එකක්. එතනින් නවතින්නේ නෑ. තව දෙයක් තියෙනවා ප්‍රඥාව කියලා.

එකින් එක තේරුම් ගමු.

දැනුම...

දැනුම කියන්නේ වෙනත් කෙනෙක් විසින් සොයා ගත් යමක් තමන් මතක තියාගෙන අවශ්‍ය වෙලාවට පාවිච්චි කිරීම.

අපේ මුළු අධ්‍යාපන රටාවම එහෙමයි. මතක තියාගෙන විභාගේ ලිව්වා එතනින් පස්සේ අමතකයි.

දැනුම කියන්නේ ඇත්තටම කුඩාම ඒකකය මිනිහෙක්ගේ හැකියාවෙන්. කවුරු හරි කෙනෙක් අමාරුවෙන් බුද්ධිය වෙහෙසල හොයාගත්තු දෙයක් තමන් මතකේ තියාගන්න එක විතරයි කරන්න තියෙන්නේ. එතනදී අලුත් දෙයක් නිපද වෙන්නේ නෑ. එකම දැනුම සංසරණය වෙනවා විතරයි.

බුද්ධිය...

බුද්ධිය කියන්නේ තමන් ලබන දැනුම එක්ක තමන්ගේ පරිකල්පනය යොදවලා තමන් විසින් යමක් නිර්මාණය කිරීම. ඒ නිර්මාණය යම් අදහසක්, වස්තුවක් වගේම න්‍යායයක් වෙන්නත් පුළුවන්. මෙතැනදී වැදගත් වෙන්නේ දැනුම වගේ සංසරණයක් නෙමෙයි වෙන්නේ. නැවුම් වීමක්.

තමන් වෙන කවුද කියපු දෙයක් දැනගන්නවා. ඒක තමන්ගේ බුද්ධියෙන් හිතල බැලුවම ඒක ඔස්සේ තමන්ට දෙයක් තේරෙනවා. අන්න බුද්ධිය.

සමහර වෙලාවට මීට කලින් කියපු දෙයක් බොරු කියල හිතෙන එකත් බුද්ධිය. විද්‍යාව පවතින්නේ බුද්ධිය නිසා. එක්කෙනෙක් කියන එක සදාතනික සත්‍යයක් කියල කවුරුවත් පිළිගන්නේ නෑ. ඒක වැරදියි කියල කෙනෙක්ට තමන්ගේ බුද්ධියෙන් තේරුනොත් ඔහු ඒක බොරු කියලා ඔප්පු කරනවා. එතැනදී දැනුම වගේම බුද්ධියත් ඕනේ වෙනවා.

ප්‍රඥාව...

මේක තමයි අද ටිකක් දකින්න අමාරුම දේ. මුලින් බලමු ප්‍රඥාව කියන්නේ මොකක්ද කියල.

දැනුම තුලින් දැනගත්තු දේ බුද්ධියෙන්  විමසලා බලද්දී තමන්ට තේරෙනවා මේ තිත් එකතු වෙලා හැදෙන්නේ මොකක්ද කියලා.

අතීතය වර්තමානය ගලපලා අනාගතය දකින්න පුළුවන් වෙන්නේ එතකොටයි. මේක ටිකක් තේරුම් ගන්න අමාරුයි.

අපි මේක තේරුම් ගන්න උදාහරණයක් ගමු.

අපි ගමු හැමෝටම පොදුවේ තේරුම් ගන්න පුළුවන් කරුණක්.

2019 අප්‍රේල් 21 ද ලංකාවේ අන්තවාදී ප්‍රහාරයක් සිද්ද වුනා.

එතනින් පස්සේ පල්ලි වලින් කඩු කිණිසි තුවක්කු හම්බුනා. මුස්ලිම් ගෙවල් වලින් කඩු කිණිසි තුවක්කු මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ හදන්න ඕනේ ඔක්කොම දේවල් හම්බුනා. මැති ඇමතිලා හවුල් කියලා කියවුන. ඒවාට වක්‍රාකාරව සාක්ෂිත් හම්බුනා.

මේවා ඔක්කොම දැනුම.

දැන් දැනුම ඔස්සේ හිතුවොත් අපිට තේරෙනවා පිහි කඩු කිණිසි තියාගෙන හිටියේ ඒ කිව්වා වගේ තණකොළ කපන්න නෙමෙයි කියලා. එහෙනම් මොකටද? අන්න එක බුද්ධියෙන් තේරුම් ගන්න ඕනේ.
කොයි වෙලාවක හරි ප්‍රහාරයක් එල්ල කරන්න සුදානම් පිට ඉඳල තියෙනවා.

මේක බුද්ධිය.

දැන් මේක ඔස්සේ තිත් ටික සම්බන්ධ කරොත් අපිට තේරෙනවා එයාලා අහිංසක විදියට ඉඳල ආගමේ නාමෙන් යටින් හොඳින් සංවිධානය වුනු බව. තැන් කීපයක බෝම්බ පුපුරවලා ඒකට අනිත් මිනිස්සු ඇවිස්සිලා ආවොත් ඒකට ප්‍රති ප්‍රහාර දෙන්න හොඳින් සුදානම් වෙලා හිටිය බව.

දැන් මේකට අමතර දැනුම ටිකක් එකතු කරොත් කුරානයේ තියෙන දේවල් නුයි අපේ රටේ මුස්ලිම් ජාතිකයෝ දැන් දැන් හැසිරෙන විදියයි එක්ක බැලුවම අපිට තේරෙනවා අප්‍රේල් 21 සිද්දිය ආරම්භයක් විතරයි කියලා. එහෙනම් මෙතනින් එහාට මොනවා වෙයිද?

ඒකට ලෝකයේ මෙහෙම වුනු වෙනත් අවස්ථා ටිකක් ගමු. මියන්මාරය, බංගලාදේශය, තායිලන්තය වගේ උදාහරණ ගත්තොත් මෙහෙමම තමයි පටන් ගත්තේ.

සුළු ජාතිකයෝ විදියට ටික ටික නීතියට පිටින් වැඩ කරන්න ගත්ත. ඒක සාමාන්‍ය දෙයක් වුනාට පස්සේ ජනගහනයෙන් අඩක් වුනාම සටන් කරන්න පටන් ගත්ත අනෙකුත් ජාතීන්ට විරුද්ධව. අනිත් ආගමිකයින් මරන්න පටන් ගත්තා. රටේ ජීවත් වෙන්න නම් මුස්ලිම් වෙන්න වුනා. නැත්නම් මැරෙන්න වුනා. අද මේ ඔක්කොම රටවල් මුස්ලිම් රටවල්.

දැන් එමු ලංකාවට. මේ ලංකාවට වෙන්නෙත් එකමයි. පටන් ගත්ත විතරයි තාම. තව අවුරුදු 10ක් ඇතුලත මුස්ලිම් ජාතිකයින් අනිත් ජාතිකයින්ට විරුද්ධව කතා කරලා නිකන් ඉන්නේ නෑ. දැනටමත් හාමුදුරුවරුන්ට ගහන්න දිව විකාගෙන අත් උස්සන් එන එකේ තව අවුරුදු 10 කින් නොගහ හිටියොත් පුදුමයි. සුළු ජාතික ඡන්ද වලට ගිජු කමේ ඒවාට ඉඩ දීල නොදැක්ක වගේ ඉන්න දේශපාලන තක්කඩි ඒවාට උල්පන්දම් දෙනවා මුකුත් නොකර ඉන්න එකෙන්. දැන් මේක ඉවර වෙන්නේ 2030 - 2035 අතර කාලේදී ලංකාව මුස්ලිම් රටක් වීමෙන්.

තාම එහෙම වෙලා නෑ. එහෙම වෙන්න පටන් ගෙන විතරයි. හැබැයි ඒක එක පාරට නොපෙනෙන තරම් බොහොම පොඩි දෙයක්. තාම පොඩි අංකුරයක් විතරයි. හැබැයි මේක එන්න එන්න වැඩි වෙලා පිළිලයක් වෙනවා කියල පෙන්නේ ප්‍රඥාවට. ඒ එකින් එක සිද්ධීන් ගලපලා වුන දේ සහ වෙන දේ ඔස්සේ වෙන්න යන දේ තේරුම් ගැනීමයි.

එදා දවසේ වෙන දේ තව සතියක් යන්න කලින් අමතක ජාතියකින් ප්‍රඥාව කොහොම නම් බලාපොරොත්තු වෙන්නද?

නිශ්චල ලංකා 103

මෙන්න අවසාන කොටස ලංකාව හැමදාම එක තැන තියෙන්න හේතු වුනු.

විශ්ව විද්‍යාල තුලින් බිහි වන උපාධිදාරීන්.

මේකට ගොඩක් විවේචන එයි. ඒත් කරන්න දෙයක් නෑ.

අපේ විශ්ව විද්‍යාල පද්ධතිය තුල තියෙන "උප සංස්කෘතිය" කියන විකාරයේ එක් අංගයක් තමයි නවක වදය.

මේ නවක වදය මොකක්ද කියල මම කියන්න යන්නේ නෑ. අපි හැමෝම දන්නා දෙයක් නිසා.

හැබැයි මම කියන්න යන්නේ මේකෙන් රටට වෙන හානිය.

නවක වදය කියන්නේ නවක ශිෂ්‍යයින් හැමෝම ජේෂ්ඨ ශිෂ්‍යයෝ කියන කියන විදියට ඉන්න එක. ඒක තමයි සරලම අර්ථ කථනය.

මේකෙදි හරි දේ මොකක්ද වැරදි දේ මොකක්ද කියල තීරණය කරලා හරි දේ කරන්නයි වැරදි නොකර ඉන්නයි කියල තීරණ ගන්න බෑ. කරනවා නම් හරි හෝ වැරදි කියන හැමදේම කරන්න ඕනේ. නැත්නම් එකක්වත් නොකර anti rag වෙන්න ඕනේ.

නවක වදයට අහු වෙන්නේ නැතුව ඉන්න ළමයිට ජේෂ්ඨ ශිෂ්‍යයෝ ඉන්න  දෙන්නේ නෑ. විශ්ව විද්‍යාල භූමිය තුල වගේම ඉන් පිටතදීත් ඒ ළමයින්ට කරදර වෙනවා. කැන්ටිමේදී කන්න දෙන්නේ නෑ නිදහසේ. කැම්පස් එකේ ඇතුලේ පාරේ යද්දී එක එක දේවල් කියනවා ඒ ලමයව මානසිකව වට්ටන්න. මේ ඔක්කොම ඉවසගෙන හිටියොත් ශාරීරිකව පහර දීම්නුත් කරනවා. ඉතින් මේ ඔක්කොම ඉවසගෙන ඔලුව පහත් කරගෙන ඉන්නේ බොහොම සීමිත පිරිසක් විතරයි. නමුත් උපාධිය ගන්න අවුරුදු තුන හෝ හතර ඇතුලත තමන්ගේම කණ්ඩායමේ යාළුවො තමන්ව ගණන් ගන්නේ නැතුව කොන් කරද්දී ඒ ළමය මානසිකව වැටිලා උපාධිය නොගෙනම ගෙදර නවතිනවා.

ඇයි ඉතින් anti rag වෙන්නේ?

මොකද ජෙෂ්ඨයෝන්ගේ මානසික අසහන සපුරන්න හැම කෙනාම කැමති  නැති නිසා. මිනිහෙක්ට තමන්ගේ පාඩුවේ ජීවත් වීමේ අයිතියක් තිබුනත් කැම්පස් එක ඇතුලේ ඒ අයිතිය නෑ. ඉන්නවා නම් ජේෂ්ඨයෝ කියන විදියට ඉන්න ඕනේ. නැත්නම් එලියට බැහැල යන්න ඕනේ. තමන් දෙවැනි වසරට ගියාම තමන් කරන්නෙත් ඒ ටිකමයි අලුතින් එන ළමයින්ට.

දැන් එතකොට rag වෙන ළමයි ඉන්නේ...

ඔව්. ඇති බහුතරය rag වෙනවා. හේතුව... උපාධිය ඕනේ නිසා. එකට බැජ් ෆිට් එක අරක මේක කියල නම් දාගෙන ජේෂ්ඨයෝ කියන කියන දේ කැමැත්තෙන් හෝ අකමැත්තෙන් කර කර නවක වද කාලය ගෙවාගන්නවා.

ඒ වෙද්දී ජේෂ්ඨයෝ තමන්ට වහල් කම් කරන වහල්ලු ටිකක් නිර්මාණය කරගෙන ඉවරයි ඔලු හේදීමෙන්.

දැන් ජේෂ්ඨයෝ කියන ඕනෙම දෙයක් හිතන්නේ බලන්නේ නැතුව කරන්න ඔලු හැදිලා ඉවරයි.

ඉතින් මේක කොහොමද රටේ මේ අවාසනාවන්ත තත්වෙට හේතු වෙන්නේ.

මේ උපාධිදාරීන් තමයි රටේ ඉහල පුටු වලට යන්නේ. රටේ තීරණ ගන්නේ.

කොයි තරම් තක්කඩි දේශපාලුවෝ හිටියත් ඒ කාටවත් කිසිම දෙයක් කරන්න බෑ මේ උපාධිදාරීන් ගෙන් හැදුනු නිලධාරීන් ගේ අත්සන නැතුව.

හැබැයි මේ කැම්පස් එකෙන් එලියට එන තමන්ගේ ජේෂ්ඨයා කියන ඕනේ දෙයක් කරන්න ඔලුව හැදිලා ඉන්න උපාධිදාරීන් තමන් රැකියාව කරද්දී තමන්ට කියන ඕනේ දෙයක් කරනවා. ඒක හරිද වැරදිද කියල හිතන්නේ නෑ.

හොඳම උදාහරණය පහු ගිය කාලේ දේශපලුවොන්ගේ නියෝග පිළිපදින්න ගිහින් හිරේ ගිය නිලධාරීන් මතක ඇති ඔබට.

තමන්ට එන නියෝගය හරි නම් කරන්නත් වැරදි නම් නොකර ඉන්නත් කොන්දක් සහ ඔලුවක් කැම්පස් එකෙන් එලියට එන උපාධිදාරියාට නෑ. තමන්ගේ තැන රැකගන්න ඕනේ දෙයක් කරනවා. උපාධිය ගන්න අකමැත්තෙන් rag වුනා වගේ තමන්ගේ තැන රැකගන්න ඉහලට යන්න ඕනේ දෙයක් කරනවා.

ඉතින් රටේ තීරණ ගන්න අය එහෙම වුනාම රටක් දියුණු වෙයිද?

අවසානයට මෝඩ ඡන්ද දායකයින් ඉන්න රටක, පත් කරන හැම දෙස්පාලුවම තක්කඩියෙක් වුන රටක, බුද්ධිමත් පරපුරක් හදන්න අධ්‍යාපනයෙන්ම බාධක දාන රටක, රටේ තීරණ ගන්න ක්‍රියාත්මක කරන පිරිස වහල්ලු වුනු රටක දියුණුව බලාපොරොත්තු වෙන කෙනෙක් ඉන්නවා නම් කියන්න වෙන්නේ බුදු සරණයි කියල විතරයි.

Thursday, September 19, 2019

නිශ්චල ලංකා 102

අපි කලින් කතා කළා පලවෙනි හේතුව ඇයි මේ රට හැමදාම එකම තැන තියෙන්නේ කියල. මේ ලිපියෙන් අපි තවත් හේතුවක් කතා කරමු.

මේ රට මෙතනම හැමදාම තියෙන්න ප්‍රධානම හේතුවක් තමයි මේ රටේ අධ්‍යාපනය.

ඔව්. අපේ රටේ අධ්‍යාපනය අපේ රට තව තවත් පහලටම ඇදලා දාන්න උදව් කරනවා. ඒ කොහොමද කියල දැනටමත් ඔබ දන්නවා ඇති යම් දුරකට. විස්තරාත්මකව අපි ඒ ගැන කතා කරමු.

අපේ රටේ ඉස්සර තිබුනේ පිරිවෙන් මූලික අධ්‍යාපන ක්‍රමයක්. ඉගෙන ගන්න කැමති අය ගිහින් ඉගෙන ගන්නවා පන්සලෙන් අකමැති අය ගෙදර ඉන්නවා. කාටවත් බලකිරීමක් නෑ. කොහොම හරි ඉංග්‍රීසින් ගෙන් පස්සේ මේක යම් යම් වෙනස් කම් වල භාජනය වෙලා අනිවාර්ය අධ්‍යාපනය සහ නිදහස් අධ්‍යාපනය තුලින් ළමයින්ට අධ්‍යාපනය ට අයිතියක් ඇති කරා. ඇත්තටම මේ ඉතාමත් වටිනා වගේම වැදගත් ක්‍රියාමාර්ගයක්.

ඒත් මේකේ තිරේ පිටු පස කතාව ටිකක් වෙනස්. අපි කතා කරන්නේ රටේ අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ ගැන නෙමෙයි නිසා මම මේවා කරේ කවුද විරුද්ධ වුනේ කවුද කියල කියන්න යන්නේ නෑ. නමුත් මෙතැනදී කියන්නම ඕනේ අපේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය බ්‍රිතාන්‍යයෙන් උපුටා ගත්ත එකක් කියල.

කාර්මික විප්ලවයත් එක්ක බ්‍රිතාන්‍ය ළමයින්ට දවසට පැය කිහිපයක් අධ්‍යාපනය අනිවාර්ය කරා. එකට හේතු තිබුන. ළමයින්ට තිබුණු ආදරයක් නිසා නෙමෙයි. කාර්මික විප්ලවය එක්ක යන්ත්‍ර සුත්‍ර එක්ක වැඩ කරන්න කලින් වැඩවසම් යුගයේ වගේ ඇඟ පත සහ හයිය විතරක් තිබිල මදි. එකට යන්ත්‍ර සුත්‍ර ගැන දැනුමක් තියෙන්නත් ඕනේ. අඩුම තරමේ මූලික දැනුමක් වත්. ඒ නිසා ළමයින්ට දවසට අනිවාර්යෙන් පැය කිහිපයක් අධ්‍යාපනය අනිවාර්ය කරපු බ්‍රිතාන්‍ය අධ්‍යාපන ක්‍රමය ගොඩ නැගුවා ඒ කාර්මික ක්‍ෂේත්‍ර වලට අවශ්‍ය දැනුම සහිත කම්කරුවන් බිහි කරන්න.

මේකට විද්‍යාව සහ ගණිතය අනිවාර්ය විෂයන් බවට පත් කරා. දැන් අධ්‍යාපනයෙන් එලියට එන්නේ යන්ත්‍ර සුත්‍ර එක්ක ගැටෙන්න පුළුවන් දැනුම සහිත කම්කරුවෙක්. කාලයත් එක්ක බ්‍රිතාන්‍ය කාලයට අවශ්‍ය විදියට අධ්‍යාපනය වෙනස් කරත් අපේ රට උපුටා ගත්ත අධ්‍යාපන ක්‍රමය නොවෙනස්ව යම් යම් ඇමිණුම් සහිතව අදටත් ඒ විදියටම ගෙනියනවා.

අපේ රටේ අදට තියෙන්නෙත් මේ අධ්‍යාපන රටාවම තමයි. විද්‍යාව සහ ගණිතය ප්‍රධාන විෂයන් වුනු කම්කරුවන් බිහි කරන අධ්‍යාපන ක්‍රමයක්. නමුත් අපේ රටේ කිසිම කාර්මික විප්ලවයක් සිදු වුනේ නෑ.

පස්සේ කාලෙකදී ඉංග්‍රීසි විෂය එකතු වුනා. ඊටත් පසුව අතිරේක විෂයන් තාක්ෂණික විෂයන් වගේ යම් යම් ඇමිණුම් සිදු වුනත් අදටත් ප්‍රධාන ක්‍රමය වෙනස් වෙලා නෑ.

එතකොට අපි අදටත් බිහි කරන්නේ කාර්මික විප්ලවය කාලේට අවශ්‍ය වුනු කම්කරුවන්.

මේකට විවේචන තියෙන්න පුළුවන් දොස්තරලා වෙන්න ඉංජිනේරුවරු වෙන්නත් ඕනේ විද්‍යාවයි ගණිතයයි කියල. ඔව් ඒත් ඒක වෙනස් කතාවක්. කොහොමද කියල බලමු.

අපි පොඩි කලේ ඉඳන්ම අපේ අධ්‍යාපන රටාවෙන්ම බිහි කරන්නේ කට පාඩම් ළමයි. මේක දැන් ඇහිලා ඇහිලාම කවුරුත් දන්නා දෙයක්.

පොඩි කලේ ඉඳන්ම හුරු කරලා 5 වසරේදී ළමයින්ට ඉගෙනීම එපා කරවලා 11 වසරේදී කට පාඩම් ළමයි ටික වර්ග කරලා 13 වසරේදී හොඳම කට පාඩම් ළමය සෙවීමේ තරඟයට අපේ රටේ කියන්නේ අධ්‍යාපනය කියල.

ඇයි මේ ක්‍රමේ හොඳ නැත්තේ සහ ඇයි මේක වෙනස් කරන්න කවුරුවත් උත්සහ නොකරන්නේ?

අන්න ඒකයි වැදගත්ම ප්‍රශ්නේ. මම කතා කරන්නේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය කොහොමද රටේ ඇද වැටීමට බලපාන්නේ කියල නිසා මම වැඩි අවධානය යොමු කරන්නේ ඒ දේටයි.

මේ ක්‍රමය හොඳ නැත්තේ මේ ක්‍රමය මගින් බිහි කරන ළමයා කිසිම චින්තන හැකියාවක් නැති පරිකල්පනය හීන දරුවෙකු වීමයි.
අධ්‍යාපනයෙන් බිහි කල යුත්තේ තමන්ගේ බුද්ධිය වෙහෙසවා යමක් ඉගෙන ගන්නා අයෙකු මිස වෙනත් අයෙකු සොයා ගත දෙයක් කට පාඩමින් මතකයේ තියාගන්නා ගිරවෙකු නොවෙයි.

අනිකුත් රටවල ළමයින් කුඩා කල සිටම නව නිර්මාණ නව අදහස් නව සංකල්ප බිහි කරද්දී අපේ දරුවන් අහම්බෙන් එක්කෙනෙක් හෝ දෙන්නෙක් පමණක් එසේ වෙයි. ඒ ඇයි?

අපේ රටේ දරුවන් දෙමව්පියන් විසින්ම මේ තරඟයට තල්ලු කරනවා. ඉතින් අසරණ දරුවන් රැල්ලට දුවනවා. ඒ අතරින් බුද්ධිමත් දෙමව්පියන් ඉන්න දරුවන් එක්කෙනෙක් දෙන්නෙක් වාසනාවකට ඒ රැල්ලට අහු නොවී කට පාඩම් රැල්ලෙන් එලියට වෙලා ඉගෙන ගන්නවා.

අපේ රටේ ළමයි 99% කට පාඩම් රැල්ලට යද්දී 1% එකෙන් බේරිලා ඉන්නවා.

ඇයි මේ කට පාඩම් රැල්ල කියල අපි වෙනම ලිපියකින් කතා කරමු.

දැන් මේ ක්‍රමය හොඳ නැත්තේ ඇයි? මොකද මේකෙන් දෙයක් හිතන්න පුළුවන් අයෙක් බිහි වෙන්න ඉඩ කඩ හරිම අඩු නිසා. නොවෙනවා නෙමෙයි. ඒත් බොහොම සුළු වශයෙන්.

එහෙනම් ඇයි මේක කවුරුවත් වෙනස් නොකරන්නේ?

මොකද මේ අධ්‍යාපන රටාවෙන් බිහි වෙන දෙයක් හිතල බලල තීරණය කරන්න බැරි මහා ජනයා මේ රටේ ඉන්න ලොකු ලොක්කන්ට නැතුවම බැරි නිසා.

මේ වගේ තක්කඩි පාර්ලිමේන්තු යවන්න නම් මේ වගේ තක්කඩි කියන අමු බොරු වලට ඇන්දන මෝඩ ඡන්ද දායකයෝ රැලක් ඉන්නත් ඕනේ.

හැබැයි රටේ ඡන්ද දායකය හරි වැරැද්ද මොකක්ද කියල හිතල බුද්ධියෙන් තීරණ ගන්න පිරිසක් නම් මේ තක්කඩින්ට එතෙන්ට යන්න බැරි වෙනවා.

එහෙනම් කරන්න තියෙන්නේ රටේ ජනතාව බුද්ධිමත් වීම නවත්තන එකයි. එකට කරන්න තියෙන්නේ මේ අධ්‍යාපන රටාව දිගටම පවත්වා ගෙන යන එකයි.

ඒ අතරේම වේදිකාවට නැගල කියන්න ඕනේ අද රටේ ජනතාව හරිම බුද්ධිමත් කියලා. දැන් මිනිස්සු හිතනවා ඔව් අපි බුද්ධිමත් කියල. ඒ අතරේ තක්කඩි ටික එකතු වෙලා පරම්පරා ගානකට හම්බ කරගන්නවා.

රැල්ලෙන් බේරුණු හතර පස් දෙනෙක් ට මොනවද කරන්න පුළුවන්. එයාල පැත්තකට වෙලා බලන් ඉන්නවා සිද්ද වෙන විනාසය.

බුද්ධිමත් අපේක්ෂකයෙක් ඡන්දය ඉල්ලුවත් මේ මෝඩ ඡන්ද දායකය ඡන්දය දෙයිද. නෑ. දෙන්නේ නෑ.

ඡන්දේ දෙන්නේ විසිල් බල්ටි පෙන්නන ආතල් දෙන ඇඟේ මයිල් කෙලින් වෙන්න යටි ගිරියෙන් කෑ ගහල කතා කරන තක්කඩි රැලටමයි.

රට එක තැන තියෙන්න අධ්‍යාපන රටාව හේතු වෙන්නේ එහෙමයි. ඒ කියන්නේ මහා ජනයාත් හේතුවක්. ඒ කියන්නේ ඔබත් මමත් හේතුවක්.

Big Picture

නිශ්චල ලංකා 101 කියවද්දී ගොඩක් අයට මොකක්ද මේ ලොකු පින්තූරේ කියල තේරුම් ගන්න අපහසු වුන නිසා මුලින් ඒ ගැන වෙනමම ලිපියක් දාන එක හොඳයි කියල හිතුනා.

මේක මේ ලිපියට නෙමෙයි අපි හැමෝටම හැමදේටම සහ හැමදාම අවශ්‍ය හිතේ තියාගත යුතු දෙයක් නිසා ටිකක් පැහැදිලිව විස්තරාත්මකව ලිපිය ලියනවා.

ඔබ කවදාක හරි ජිග්සෝ පසල් එකක් විසඳන්න උත්සහ කරලා තියෙනවද?


මේ උඩ තියෙන්නේ ජිග්සෝ පසල් එකක්. බොහෝදෙනෙක් මේ වගේ පසල් එකක් විසඳන්න උත්සහ කරලා ඇති කියල හිතනවා.

වැදගත් වෙන්නේ කරලා තියෙනවද නැද්ද කියන එකට වඩා, පොඩ්ඩක් හිතල බලන්න මේ පසල් එක විසඳන්න නම් වැදගත්ම වෙන දේ මොකක්ද කියලා.

විනාඩියක් දෙකක් අරන් කල්පනා කරලා ඉතුරු ටික කියවන්න.




මොනවා හරි උත්තරයක් ආවද?

උත්සහ කරොත් මොකක් හරි දෙයක් ඔලුවට එයි. උත්සහ නොකර උත්තරේ කොහොමත් පහල තියෙනවනේ කියල ආව නම් කියන්න තියෙන්නේ ලංකාව හැමදාම එක තැන තියෙන්න අන්න ඒ මානසිකත්වයත් හේතුවක් කියලා තමයි.

හරි උත්තරේ මේකයි.

මෙතැනදී වැදගත්ම දේ අර වම් පැත්තේ උඩින්ම තියෙන පින්තූරේ.

අපි මුලින් දැනගන්න ඕනේ අපි මේ කිසිම පිළිවෙලක් නැතුව අතන මෙතන හිතාගන්න බැරුව එක එක විදියේ කෑලි ගොඩක් එකිනෙකට ගලපලා අවසානයේ ගොඩ නගන්න  යන්නේ මොකක්ද කියලා.

මෙතැනදී ඒක වම් පැත්තේ උඩින් පෙන්නලා තියෙනවා. දැන් අපි දන්නවා නිල් පාට කෑලි එන්නේ උඩට කලුයි සුදුයි ඒවා ගොඩක් එන්නේ යටට වගේ දල අදහසක්. දැන් අපිට කොනේ කෑලි ටික වෙනම හදල නිල් පාට ඒවා උඩට එනවා කලුයි සුදුයි කෑලි යටට එනවා කියලා අදහසක් තියෙන නිසා හදන්න ගන්න පුළුවන්.

හැබැයි හිතන්න අපිට අවසාන පින්තූරේ දෙන්නේ නැතුව පිළිවෙලක් නැති කෑලි ටික විතරක් දුන්නොත්?

කරන්න බැරි නෑ. ඒත් ඒකට යන කාලය මහන්සිය ගොඩක් වැඩියි. මොකද අපේ ඔලුවේ අවසානයේ හැදෙන්න ඕනේ පින්තූරේ නැති නිසා.

දැන් හිතන්න මෙහෙම. මේ ජිග්සෝ පසල් එකේ කෑලි එකින් එක අපේ සමාජයේ එක් එක් ආයතන, පුද්ගලයින්, වගේ ආදියට සමාන කරොත්, අවසානයේ හැදෙන පින්තූරය අපේ රටේ දියුණුවට සමාන කරොත්, අපිට තේරෙනවා අපි හැමෝම අවශ්‍ය තැනට හරියට ගලපුනොත් විතරයි අපිට එකතු වෙලා ලොකු පින්තූරේ හදන්න පුළුවන් වෙන්නේ.

අපි හැමෝටම එකට දායක වෙන්න වෙනවා. හැමෝටම.

කොනේ කෑල්ල හිතුවොත් මම තමයි කොනේ ඉන්නේ, ඒ නිසා මම තමයි වැදගත්ම කෙනා කියලා මේක අසාර්ථක වෙනවා.

යටට එන්න ඕනේ කෑල්ලක් උඩට වෙලා ඉඳගෙන කියනවා මම මෙතනින් හෙල්ලෙන්නේ නෑ, මමයි මුලින්ම මෙතෙන්ට ඇවිත් මෙතන අල්ල ගත්තේ කියලා, එයාගේ ඊගෝ එක දිනයි, හැබැයි ලොකු පින්තූරේ හැදෙන්නේ නෑ.

දැන් හිතන්න, අපි හැමෝම ලොකු පින්තූරේ දැකල තියෙයි නම් අපි අපිට නියමිත තැනට ගිහින් අපිට අදාළ කාර්යය කරනවා. අවසානයේ රට යන්න ඕනේ තැනට යනවා.

අපි සමාජයක් විදියට අද ඉන්නේ බොහොම සංකීර්ණ තැනක.


හිතන්න, මේ වගේ සංකීර්ණ සමාජයක් එකිනෙකට ගැලපිල හරි තැනට යන්න ලොකු පින්තූරේ හදාගන්න එක කොච්චර අමාරු වැඩක්ද කියල. මොකද මේකේ අපි ලොකු පින්තූරේ දැකල නෑ.